Курсы валют (Нац. банк РБ): USD 2,0434     EUR 2,2636     100 RUB 3,2112

Гісторыя

hist_1Першая згадка ў архіўных дадзеных аб прадпрыемстве была ў 1927 годзе.

Гэты завод у 1937 годзе рашэннем Кіравання Хімпрама Наркамлеспрама СССР перададзены ў склад зноў пабудаванага тут у 1934 – 1936гг. завода «Ізапліт».

Першым дырэктарам і начальнікам будаўніцтва прадпрыемства быў Корсакаў Васіль Ціханавіч.

Згодна з дадатковымі архіўнымі дадзенымі на тэрыторыі мыльнай арцелі, якая належыць прыватнаму прадпрымальніку, якая ўваходзіць у склад «Сампрамсаюза», пачынаецца будаўніцтва каніфольнага завода па праекце вядомага інжынера, спецыяліста каніфольнай справы, прыватнага ўласніка Вільнера І. Не паспеўшы пачаць будаўніцтва, ён трагічна загінуў.

Будаўніцтвам працягнуў займацца яго сын – спецыяліст-хімік Вільнер І., выкліканы Куста-Саюзам з Масквы.

Але ўжо ў 1928 годзе стала ясна, што без дапамогі дзяржавы заканчэнне будаўніцтва зацягнецца. Таму былі прынятыя ўсе меры да хутчэйшага заканчэння будоўлі з удзелам дзяржаўных сродкаў.

«Сампрамсаюз» разагнаны, праведзена чыстка мыльнай арцелі.

І ўжо ў канцы 1929 года каніфольны завод быў запушчаны ў працу, аб’яднаны з мыльнай арцеллю і названы Навабеліцкі каніфольна-мыльны, які ў 1941 годзе быў разбураны і не аднаўляўся.

15 сакавіка 1930 года на заводзе праводзіцца сход, дзе дырэктар завода Злацін дакладвае аб перспектывах работы завода і неабходнасці перадачы яго ў вядзенне дзяржавы.

Сход прымае рашэнне аб перадачы завода дзяржаве з падначаленнем Каніфольна-Шкіпінарнаму Трасту, які знаходзіцца ў г. Мінску. Адразу ж на заводзе пачала дзейнічаць прафсаюзная арганізацыя. Старшынёй заўкама абраны Пажарын. Сумесна з заводам «Чырвоны Хімік» арганізавана партячэйка з пяці чалавек: Качаноўскі, Злацін, Шухатовіч, Давыдовіч, Пажарын і першым сакратаром яе абраны Качаноўскі Язэп Барысавіч, член ВКП(б) з 1924 года, які 31.10.1930 г. быў вылучаны на пасаду дырэктара завода ў сувязі з тым, што Злацін накіроўваўся на вучобу на курсы дырэктараў.

З сыходам Качаноўскага І. Б. на пасаду дырэктара сакратаром п/ячэйкі абіраецца Пажарын, а старшынёй заўкама – Баркоў.

Качаноўскі – дэлегат 1-й партканферэнцыі. Давыдовіч накіроўваецца на вучобу ў інстытут ім. Пляханава.

У 1932 годзе прынята рашэнне аб рэканструкцыі Навабеліцкага каніфольна-мыльнага завода – краіна мае патрэбу ў яго прадукцыі.
І вось на працягу 9-ці месяцаў 1933 года ідзе праца па замене абсталявання і ўкараненні новай тэхналогіі па метадзе інжынера Курыгіна, які дазволіў павялічыць выпрацоўку гатовай прадукцыі ў 4 – 6 разоў, так дакладваў на партыйным сходзе 03.09.1933 г. дырэктар завода Патоцкі Хаім Шмулевіч.

У жніўні 1933 года на каніфольна-мыльным заводзе арганізавалася самастойная партячэйка, асобная ад завода «Чырвоны Хімік», і ўжо 27 снежня яе сакратаром зацверджаны Розін, які раней працаваў на Шчаціннай фабрыцы.

У верасні 1933 года створана камсамольская арганізацыя, яе сакратаром абраны Зборшчыкаў.

13.12.1933 г. на сходзе дырэктараў Дрыц даў інфармацыю пра паездку ў КТСрэст па пытаннях працы завода.

У студзені 1934 года ў склад партбюро абраныя Разіна, Дрыц Б. М., Хайнейх Б. З. на гарадскую партканферэнцыю абраны Дрыц Б. М.

У лютым 1934 года старшыней заўкама абраны І. Л. Шапіра

У ліпені 1934г. сюды, на Навабеліцкі каніфольна-мыльны завод прыязджае Корсакаў Васіль Ціханавіч для арганізацыі будаўніцтва завода «Ізапліт» — у перспектыве яго будучы дырэктар. Сыравінай для вытворчасці драўнянавалакністых пліт павінна была выкарыстоўвацца адпрацаваная дранка каніфольнага завода. Наркамлес СССР планаваў стварыць тут у Навабеліцы Лесахімічны камбінат.

У 1934 годзе на каніфольна-мыльным заводзе працавалі 112 чалавек. З іх 10 камсамольцаў, 5 членаў ВКП(б) і 5 кандыдатаў у члены ВКП(б).

hist_2ХАНЕЙХ
Барыс Зімелевіч

год – начальнік пажарнай часткі Навабеліцкага каніфольна-мыльнага завода. З 1937 года – завода «Ізапліт».

23.06.1941 г. прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. 01.04.1946 г. – вярнуўся на завод.

За ўдзел у Вялікай Айчыннай вайне ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай зоркі і баявымі медалямі.

1930 г. – У лабараторыі Гіпралеспрама СССР інжынер Сяргей Васільевіч Качурын упершыню ў свеце атрымаў ізапліт з адходаў абяссмоленай дранкі.

1933г. – пачаты вышукальныя і праектныя працы. Інстытут Гіпралесхіма выканае праект першага ў СССР дасведчанага Навабеліцкага завода «Ізапліт» магутнасцю 4200 тн.

12 кастрычніка 1934г. закладзены першы камень у падмурак галоўнага корпуса.

І вось пачатак снежня 1936г. Скончаны мантаж імпартнага і айчыннага абсталявання. Выдадзены загад аб падрыхтоўкі да пуску.

11 снежня 1936 года атрыманы першыя 40 лістоў ізапліта, 17 снежня – 250, 1 студзеня 1937 года – 500 ізаляцыйных пліт. Складаны комплекс вырабу драўняна-кудзелістых пліт асвоены.

Ізапліты чакалі ў Растове і Данбасе, Маскве і Узбекістане.

У 1937 года завод выканаў адмысловы ўрадавы заказ і асвоіў вытворчасць порыстага ізапліта, які ішоў на ўцяпленне кабін аўтамабіляў – прадукцыі развіваецца аўтамабільнай прамысловасці.

Вось яна першая драўняна-кудзелістая пліта:

hist_3

14 сакавіка 1937 года Дзяржаўная камісія пад старшынствам Д. Н. Конюхава прымае завод:

hist_4

Май 1937г. – Загадам Хімпрама Наркамлес СССР у склад завода «Ізапліт» уключаны Навабеліцкі каніфольна-мыльны завод па перапрацоўцы пневага асмола.

У наменклатуры вытворчасці з’явілася новая прадукцыя – каніфольнае мыла і шкіпінар.

1937г. – кожны восьмы працоўны камуніст ці камсамолец.

1938г. – праведзена першая вытворчая тэхнічная канфігурацыя.

1939 г. г. – прамыслова-вытворчы персанал завода 452 чалавек.

1941г. – завод быў найбуйнейшым прадпрыемствам у СССР па вырабу драўняна-кудзелістых пліт.

За 1936 – 1940. выпушчана 14 721 тона ізапліта. Прадукцыя завода пастаўлялася будаўнікам Масквы, Азербайджана, Узбекістана, Данбаса і г. д.

Пасля заканчэння будаўніцтва былыя мантажнікі і будаўнікі перайшлі на эксплуатацыю завода і з энтузіязмам узяліся за асваенне новай вытворчасці развіваючы сацыялістычнае спаборніцтва, укараняючы стаханаўскія метады працы, яны дабіліся вялікіх вытворчых поспехаў.

Рабочыя, брыгады і змены працавалі па-стаханаўску з кастрычніка 1935 года, калі ўвайшлі ў строй вытворчыя аб’екты.

22 чэрвеня 1941 года па ўсёй краіне разнеслася трывожная вестка: фашысцкая Германія напала на Савецкі Саюз. Браняваныя полчышчы захопнікаў рваліся да Ленінграду, Масквы, Кіева.

Перапыніўшы свой адпачынак, завадчане усе як адзін з’явіліся на завод. У цэхах адбыліся партыйныя, камсамольскія сходы.

У першы дзень вайны на фронт пайшлі начальнік змены Пётр Шараеў, начальнік цэха ДВП А. С. Маев,, механік цэха ДВП А. Л. Штукатэр, браты Яўхім і Дзяніс Новік, А. П. Буднікаў, В. М. Лявоненка, Я. Л. Ліўшыц, П. П. Мохараў, Ф. Ф. Царкоўны, Б. З. Ханей і іншыя.

Завод пераключыўся на выпуск бутэлек з гаручай сумессю. Тых, хто пайшоў на фронт, замянілі жонкі і падлеткі.

9 ліпеня 1941 года ў Навабеліцы пачалося фарміраванне батальёна народнага апалчэння, у склад якога ўвайшлі байцы завадской дружыны: М. Н. Брылькоў, Х. Б. Зельман, І. Д. Міленцьеў.

У складзе Гомельскага палка народнага апалчэння Навабеліцкі батальён гераічна стрымліваў бесперапынныя атакі правазыходных сіл фашыстаў. У гэтых баях загінулі апалчэнцы: М. Н. Брыльков, Х. Б. Зельман, І. В. Ліпкін.

Фронт набліжаўся да Гомеля. Атрымана распараджэнне эвакуацыі завода.

Першы эшалон на ўсход сышоў 16 ліпеня 1941г. Месца прызначэння арт. Нейва-Рудня Свярдлоўскай вобласці. Усяго было адпраўлена 46 чыгуначных вагонаў з тэхнікай і людзьмі.

Ліст Шараева Івана Рыгоравіча да сына Сярожы:

hist_5

У пачатку жніўня 1941 года сышлі на Усход эшалоны з Навабеліцы прыбылі ў Нейва-Рудзянку. Па заданні Дзяржаўнага Камітэта Абароны на Нейва-Рудзянскім заводзе ішло асваенне вытворчасці сінтэтычнай камфары, прадукцыі, патрэбнай ваеннай і медыцынскай прамысловасці, шпіталям, санітарам на лініі фронту.

У 1943 годзе ў калектыве працавала шэсць франтавых змен. Змены М. І. Гусаравай, Б. Я. Дубава, А. В. Сямёнавай, В. В. Кукалевай, як правіла, выконвалі па паўтары – дзве нормы ў змену.

1944г. – страты, нанесеныя заводу акупантамі, склалі 11 млн. 705 тыс. руб. Ніводнага цэлага будынка.

5 красавіка 1944г. – Савет народных Камісараў СССР прыняў рашэнне: «Аднавіць Навабеліцкі «Ізапліт». Будаўніча-мантажныя работы даручаны Галоўлесстрою СССР. На аднаўленне адпушчана 2 млн. руб.

Верасень 1944г. – на аднаўленні завода працавала 90 чалавек.

У сувязі з пастанова Урада аб паскарэнні развіцця ў СССР каніфольна-эксплуатацыйнай вытворчасці, інстытут «Гіпралесхім» распрацаваў праект рэканструкцыі завода, згодна з якім на заводзе ў 1947 годзе пачалося будаўніцтва каніфольна-эксплуатацыйнага цэха па новай тэхналогіі, распрацаванай галоўным тэхнолагам праекта В. І. Філатавым магутнасцю 25 тыс. м2 асмола.

1947г. – планавае заданне выканана 20 верасня. 3000 тон ізапліта звыш плана. 43% працоўных – стаханаўцы. Сетачніцы Кончыц Е. А.. першай на заводзе, прысвоена званне «Лепшая сетачніца Міністэрства Лясной прамысловасці СССР». Ударная праца завадчан неаднаразова адзначалася Пераходзячым Чырвоным Сцягам Міністэрства лясной прамысловасці СССР і ВЦСПС.

19 лютага 1950г. – выкананы пяцігадовы план па выпуску асноўнай прадукцыі – ізапліта.

Заказать обратный звонок

Ваше имя *

Телефон для связи *

×